Perkhidmatan Teras

Kes rayuan ialah kes yang dibuat rayuan dari Mahkamah Rendah Syariah ke Mahkamah Tinggi Syariah atau dari Mahkamah Tinggi Syariah ke Mahkamah Rayuan Syariah. Keputusan Mahkamah Rayuan Syariah ialah keputusan yang muktamad dan tidak boleh dirayu lagi.

Rayuan kes boleh dibuat dalam tempoh 14 hari dari keputusan dibuat. Walaupun begitu bagi kes-kes yang melebihi tempoh rayuan, permohonan kebenaran untuk melanjutkan masa rayuan boleh dibuat di Mahkamah Tinggi Syariah dengan alasan-alasan yang munasabah. Kes-kes yang keputusan dibuat berdasarkan persetujuan pihak-pihak tidak boleh dibuat rayuan.

Perbicaraan kes rayuan pada lazimnya tidak mendengar keterangan saksi dan persoalan fakta, tetapi mengenai persoalan undang-undang sahaja.

Pendaftaran Rayuan Kes Mal

Berikut adalah prosedur pendaftaran kes rayuan mal di Mahkamah Tinggi Syariah dan di Mahkamah Rayuan Syariah.

1. Pihak Merayu atau peguam dikehendaki memfailkan Notis Rayuan dalam 5 salinan di mahkamah yang membuat keputusan.
2. Bayaran notis rayuan sebanyak RM50.00.
3. Setelah notis rayuan diterima dan didaftarkan, Pihak Merayu hendaklah menghantar sendiri satu salinan Notis Rayuan kepada Pihak Kena Rayu.
4. Alasan Rayuan difailkan dalam tempoh 14 hari selepas tarikh notis makluman “Notis Bahawa Salinan Diperakui Bagi Nota Keterangan Dan Salinan Penghakiman Sudah Siap”, jika tidak rayuan ditolak.
5. Bayaran kos rayuan sebanyak RM150.00
6. Pihak Merayu akan menerima “Notis Bahawa Rekod Rayuan Sudah Siap” dan dikehendaki membuat bayaran penyediaan rekod rayuan.
7. Tarikh bicara akan diberikan dalam tempoh 30 hari bekerja selepas kes rayuan didaftarkan di Mahkamah Tinggi Syariah atau di Mahkamah Rayuan Syariah.

Pendaftaran Rayuan Kes Jenayah

1. Pihak Merayu memfailkan 5 salinan Notis Rayuan di mahkamah yang keputusan dibuat. Jika pihak merayu berada di dalam penjara notis rayuan boleh diterima secara lisan/tulisan yang diberi kepada Pegawai Penguasa Penjara.
2.  “Notis Bahawa Salinan Diperakui Bagi Nota Keterangan Dan Salinan Penghakiman Sudah Siap” akan dikeluarkan kepada Pihak Merayu dan dalam masa 14 hari dari tarikh notis, pihak merayu hendaklah memfailkan 5 salinan petisyen rayuan ke Mahkamah yang membuat keputusan.

 Jika petisyen rayuan tidak dimasukkan dalam tempoh yang ditetapkan, rayuan itu disifatkan telah ditarik balik dan rayuan ditolak, kecuali dengan kebenaran khas untuk merayu.  (Rujukan Seksyen 140 (9) dan 142 Enakmen Acara Jenayah Syariah (Kedah) 1988

Jika pihak merayu berada di dalam penjara, petisyen rayuan yang diberi secara lisan/tulisan kepada Pegawai Penguasa Penjara boleh diterima dan Pegawai Penguasa Penjara hendaklah dengan segera menyampaikan notis itu maksudnya kepada Mahkamah yang membuat keputusan. (Rujuk Seksyen 140 (7) (a) (b) Enakmen Acara Jenayah Syariah (Kedah) 1988.

Tarikh bicara akan diberikan dalam tempoh 30 hari bekerja selepas kes rayuan didaftarkan di Mahkamah Tinggi Syariah atau di Mahkamah Rayuan Syariah.

Selepas sesuatu kes didaftarkan, saman atau permohonan akan diserahkan kepada Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang melalui Penghantar Saman.

Setelah saman / permohonan tersebut diterima, Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang dikehendaki hadir ke mahkamah untuk sebutan kes. Pada hari sebutan tersebut sekiranya pihak-pihak ada persetujuan untuk menyelesaikan kes, persetujuan boleh direkodkan dan kes selesai.

Jika pihak-pihak tidak ada persetujuan, Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang hendaklah memfailkan jawapan kepada Penyata Tuntutan / Afidavit Permohonan. Sekiranya Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang ada membuat Tuntutan Balas, Pihak Penuntut / Pemohon hendaklah memfailkan jawapan kepada tuntutan balas tersebut.

Bagi kes-kes saman dan selepas jawapan kepada Penyata Tuntutan dan jawapan kepada tuntutan balas (jika ada) tersebut difailkan, pihak-pihak dikehendaki memfailkan Ikatan Dokumen iaitu dokumen-dokumen berkaitan tuntutan hendaklah difailkan. Setelah semua prosedur di atas disempurnakan pihak-pihak akan diberikan tarikh perbicaraan. 

Setiap Saman atau Permohonan yang diterima oleh Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang hendaklah difailkan jawapan kepada Penyata Tuntutan / Afidavit Permohonan. Sekiranya tidak difailkan jawapan kepada Penyata Tuntutan / Afidavit Permohonan, mahkamah menganggap Saman atau Permohonan tersebut dipersetujui oleh Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang dan mahkamah boleh membuat keputusan tanpa bicara sekiranya Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang tidak hadir ke mahkamah pada hari yang ditetapkan.

Sekiranya Pihak Kena Tuntut / Pihak Penentang hadir pada hari perbicaraan, mereka tidak berhak untuk memberi keterangan dan jika keterangan diberikan juga maka mahkamah tidak akan mencatatkan keterangan tersebut dan keterangan itu tidak akan diterima.

PERUNTUKAN UNDANG-UNDANG

- Enakmen Tatacara Mal

TUNTUTAN & PERMOHONAN BOLEH MELALUI PROSES SULH

a) Tuntutan kerana melanggar janji untuk berkahwin / bertunang

b) Tuntutan-tuntutan berbangkit dari suatu penceraian seperti :

• Mutaah
• Nafkah Iddah
• Harta Sepencarian
• Hutang Maskahwin
• Hal-hal lain yang difikiran munasabah

c) Tuntutan Hak Jagaan Anak (Hadanah) dengan melihat kepentingan anak-anak tersebut dalam tempoh perkahwinan mahupun selepas penceraian.

d) Tuntutan Nafkah Anak

e) Permohonan Perlaksanaan Perintah Mahkamah.

KELEBIHAN-KELEBIHAN SULH

• Dapat menjimatkan kos dan masa pihak-pihak
• Perundingan adalah bersifat terpimpin bukannya dominasi sebelah pihak
• Perundingan melihat kepentingan masa akan datang pihak-pihak bukannya mengungkit dan menyalahkan pihak lain.
• Penyelesaikan secara terbuka dan sukarela (keredaan) bukannya melepaskan dendam.

SULH, PERUNDINGAN BIASA, HAKAM DAN TIMBANGTARA / PERBICARAAN 

A. SULH

• Mudah diadakan
• Sukarela ( bebas mengambil bahagian & bebas tidak membuat keputusan)
• Rahsia ( antara pihak-pihak dan pegawai Sulh sahaja)
• Mempermudah ( pegawai Sulh hanya membantu dan memandu perundingan tetapi pihak - pihak yang membuat keputusan)

B. PERUNDINGAN (BIASA)

• Pihak - pihak tidak sama kuat dan biasanya terputus-putus.
• Tiada pihak yang memandu dan mengatur / mengurus perundingan
• Terdedah kepada banyak faktor luar.

C. HAKAM

• Pihak -pihak menyerahkan kepada (hakam) untuk membuat keputusan bagi pihak mereka.

D. TIMBANGTARA DAN PERMUSUHAN

• Bersifat bermusuhan (keterangan yang diberi untuk menegakkan hak masing-masing saja)
• Keputusan penimbangtara / hakim
• Fokus masa lampau - apa yang telah berlaku
• Proses formal - apa prosedur khas
• Penyertaan pihak adalah terhad sesuai prosedur yang ada

Prosiding Mahkamah Syariah pada umumnya bolehlah dibahagikan kepada tiga peringkat sama seperti yang diamalkan di Mahkamah Sivil iaitu:

• Proses pra-perbicaraan (sebutan kes)

• Proses semasa perbicaraan dan penghakiman.

• Proses selepas hukuman atau penghakiman iaitu perlaksanaan hukuman atau penghakiman.

Umumnya proses perbicaraan di Mahkamah Syariah adalah seperti berikut:

1. Hakim masuk, hadirin berdiri tanda hormat kepada Hakim (arahan berdiri diberikan oleh Polis Mahkamah atau Pegawai Mahkamah). Hakim eloklah memberi salam kepada hadirin. Sebelum Hakim masuk, pihak-pihak terlibat hendaklah berada di dalam dewan mahkamah terlebih dahulu. Pegawai-pegawai berkenaan hendaklah berada di dalam dewan Mahkamah dan persiapan yang perlu hendaklah disempurnakan.

• Pihak pendakwa / Pihak Pemohon / Plaintif /Peguam Plaintif (Peguam Syarie) hendaklah menyatakan kedudukannya sebagai pendakwa / plaintif didalam kes yang akan dibicarakan. Wakalah hendaklah dibaca agar sah perwakilan menurut Syarak jika tuntutan dibuat melalui Peguam Syarie.

• Pihak Didakwa / Defenden / Peguam Syarie berdiri menyatakan kedudukannya sebagai Peguambela terhadap yang dituduh didalam kes yang akan dibicarakan. Oleh kerana Peguambela sebagai wakil orang yang kena tuduh, maka Wakalah hendaklah dibaca agar sah perwakilan menurut Syarak.

• Hakim mengarahkan agar perbicaraan dimulakan. Pegawai Mahkamah berdiri untuk:

(a) Memanggil orang kena tuduh / pihak jawapan / defenden mengambil tempatnya.
(b) Membaca pertuduhan-pertuduhan / fasal dan hendaklah memenuhi syarat - syaratnya dan dirangka dengan cermat.

5. Hakim hendaklah memastikan yang orang kena tuduh adalah faham pertuduhan  tersebut dan tahu akibatnya (bagi kes jenayah Syariah).

6.  Hakim bertanya tertuduh sama ada mengaku salah atau ingin dibicarakan. Menurut hukum Syarak, tertuduh hendaklah memberi kerjasama, sama ada mengaku     atau tidak. Ianya tidak boleh berdiam diri sahaja. (bagi kes jenayah Syariah)

• Pihak Menuntut / plaintif boleh membuka kesnya atau terus memohon kepada Mahkamah untuk memanggil saksi-saksinya, seorang demi seorang.
• Saksi-saksi ini akan disoal dan diperiksa oleh pendakwa dan peguam Syarie untuk:

(a) Pemeriksaan utama oleh Pihak tuntutan/palintif/pendakwa. 
(b) Pemeriksaan balas oleh Peguam Syarie atau orang kena tuduh. 
(c) Pemeriksaan semula oleh Peguam tuntutan / pemohon / palintif / pendakwa (soal semula)

• Pihak peguam Syarie menggulung hujah dan diikuti oleh pihak pendakwa - pergulungan secara ringkas.

• Hakim membuat keputusan sama ada orang yang kena tuduh ada kes (prima facie) untuk diteruskan perbicaraan dan diberi peluang membela diri atau tidak.

• Pihak yang kena tuduh dipanggil membela diri - jika ada kes (bagi kes jenayah Syariah).

• Pihak jawapan / defenden / tertuduh membawa saksi-saksinya.

• Saksi-saksi disoal dan diperiksa.

(a) Pemeriksaan utama oleh peguam Syarie / peguambela 
(b) Pemeriksaan balas oleh pendakwa. 
(c) Pemeriksaan semula oleh peguam Syarie / peguambela.

• Peguam Syarie / peguambela menggulung hujah secara menyeluruh.

• Pendakwa menggulung hujah secara menyeluruh

• Hukuman atau keputusan hakim.

• Jika ada pihak tidak berpuas hati atau terkilan dengan hukuman atau keputusan maka ia boleh merayu ke Mahkamah Tinggi Syariah dalam tempoh 14 hari dari tarikh hukuman.

• Perbicaraan rayuan, pada lazimnya tidak mendengar keterangan saksi dan persoalan fakta, tetapi mengenai persoalan undang-undang sahaja.

• Jika keputusan rayuan ke Mahkamah Tinggi Syariah tidak juga berpuas hati maka rayuan ke Mahkamah Rayuan Syariah boleh dibuat dalam masa 14 hari dari tarikh keputusan dikeluarkan.

• Keputusan Mahkamah Rayuan Syariah adalah muktamad.

Demikianlah secara ringkas tatacara proses perbicaraan di Mahkamah Syariah yang mana ianya adalah jelas sesuai kehendak hukum Syarak.

Pendaftaran kes jenayah syariah hanya didaftarkan oleh pihak Pendakwa Syarie Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Kedah Darul Aman. Namun bagi memberikan pemahaman kepada masyarakat mengenai cara-cara kes jenayah didaftarkan, dibawah ini disenaraikan prosedur pendaftaran kes jenayah syariah di Mahkamah Syariah Negeri Kedah Darul Aman.

Permohonan pendaftaran kes jenayah hendaklah disertakan dengan :

Setelah dokumen lengkap diterima, kes akan didaftarkan dan tarikh sebutan kes kali pertama akan diberi.Tarikh sebutan kes akan ditentukan dalam tempoh 30 hari bekerja. Pihak Pendakwa Syarie akan diberikan satu salinan borang permohonan pendaftaran kes yang mengandungi tarikh sebutan & nombor kes.

Jika Pendakwa Syarie mahu menyerahkan Saman kepada Tertuduh, serahkan Saman berserta satu salinan kertas pertuduhan itu kepada Pendakwa Syarie. Jika tidak, serahkan Saman kepada Penghantar Notis bagi saman dalam daerah untuk penyampaian.

Jika Tertuduh berada di luar daerah, sediakan surat iringan ke mahkamah daerah tempat Tertuduh tinggal bagi tujuan penyampaian. Jika Saman diterima oleh Tertuduh di Mahkamah, surat iringan tidak diperlukan.

Terdapat 2 jenis pendaftaran kes MAL yang boleh dibuat di Mahkamah Syariah iaitu:

1.    Kes Tuntutan; dan 
2.    Kes Permohonan

Kes Tuntutan ialah tiap-tiap tindakan atau prosiding kes mal yang dimulakan dengan saman berserta penyata tuntutan.

Kes Permohonan ialah tiap-tiap tindakan atau prosiding kes mal yang dimulakan dengan notis permohonanberserta afidavit sokongan.

Syarat-Syarat Pelanggan Boleh Mendaftarkan Kes

Mengikut Seksyen 3(1) Enakmen Keluarga Islam (Kedah) 1979 seseorang itu boleh mendaftarkan kesnya di Mahkamah Syariah jika beliau adalah seorang Islam yang menjadi pemastautin atau pemukim di Negeri Kedah Darul Aman. Bukti pemastautin/pemukim hendaklah dikemukakan semasa pendaftaran kes. Bukti pemastautin/pemukim adalah seperti berikut :

1. Kad pengenalan.  
2. Kad penukaran alamat. 
3. Surat pengesahan anak kariah oleh imam berkenaan.
4. Bil elektrik/telefon/air/cukai pintu.

Pendaftaran Kes Di Mahkamah Tinggi Syariah Dan Di Mahkamah Rendah Syariah 

Kes-kes yang boleh didaftarkan di Mahkamah Tinggi Syariah ialah:

1.    Tuntutan harta sepencarian. 
2.    Tuntutan hadhanah (hak penjagaan anak) 
3.    Tuntutan mal yang nilainya melebihi RM50 ribu 
4.    Permohonan semakan kes dari Mahkamah Rendah Syariah.

Kes-kes yang boleh didaftarkan di Mahkamah Rendah Syariah ialah:

1.    Tuntutan pembubaran perkahwinan (penceraian). 
2.    Tuntutan nafkah anak. 
3.    Tuntutan Fasakh. 
4.    Tuntutan mal yang nilainya kurang dari RM50 ribu.

A. Pendaftaran Kes Tuntutan   

• Setiap pendaftaran kes tuntutan hendaklah dikemukakan kepada Pendaftar/Penolong Pendaftar Mahkamah Syariah secara serahan tangan. Pendaftaran Secara Pos Tidak Diterima.
• Pendaftaran yang lengkap dan mengikut undang-undang sahaja yang akan diterima.
• Tiap-tiap dokumen pendaftaran kes hendaklah dikemukakan dalam 4 salinan dengan disertakan satu salinanasal.
• Bagi pendaftaran kes tuntutan hendaklah disertakan dengan perkara-perkara berikut: 

1.  Borang Tajuk Am. 
2.  Borang Saman yang lengkap diisi. *
3.  Penyata Tuntutan yang menyatakan mengenai tuntutan kes. 
4.  Ikatan dokumen yang disahkan (jika perlu)
5.  Wang pendaftaran secukupnya. 
6.  Wakalah peguam syarie bagi yang menggunakan khidmat peguam syarie.

 *Saman Untuk Pihak Kena Tuntut Hendaklah Disertakan Satu Lagi Salinan Saman Tanpa Penyata Tuntutan Bagi Ditandatangan Bukti Penerimaan

5.    Kes-kes tuntutan antaranya adalah seperti berikut:

• Tuntutan Pengesahan Wakaf.
• Tuntutan Pengesahan Nazar.
• Tuntutan Gantirugi Pertunangan.
• Tuntutan Fasakh.
• Tuntutan Muta'ah.
• Tuntutan Harta Sepencarian.
• Tuntutan Nafkah Isteri.
• Tuntutan Nafkah kepada pihak tak upaya.
• Tuntutan Tuntutan Cagaran Nafkah
• Tuntutan Nafkah Eddah.
• Tuntutan Mengubah Perintah Nafkah.
• Tuntutan Tunggakan Nafkah.
• Tuntutan Nafkah Anak
• Tuntutan Hadhanah (Hak Jagaan Anak)
• Tuntutan Mengubah Perintah Hak Jagaan Anak.
• Tuntutan Mengubah Perintah Nafkah Anak.
• Tuntutan Ganishmen / Hiwalah.
• Tuntutan Penghutang Penghakiman.

B.    Pendaftaran Kes Permohonan

• Setiap pendaftaran kes permohonan hendaklah dikemukakan kepada Pendaftar/Penolong Pendaftar Mahkamah Syariah secara serahan tangan. Pendaftaran Secara Pos Tidak Diterima.
• Pendaftaran yang lengkap dan mengikut undang-undang sahaja yang akan diterima.
• Tiap-tiap dokumen pendaftaran kes hendaklah dikemukakan dalam 4 salinan dengan disertakan satu salinanasal.
• Bagi pendaftaran kes tuntutan hendaklah disertakan dengan perkara-perkara berikut:

1. Borang Tajuk Am.
2. Borang Permohonan yang lengkap diisi. * 
3. Afidavit Sokongan yang ditandatangani dihadapan Pendaftar/Penolong Pendaftar Mahkamah Syariah. 
4. Eksibit-eksibit (jika perlu) *** 
5. Wang pendaftaran secukupnya. 
6. Surat rujukan daripada Pendaftar Nikah Daerah kepada Hakim Syarie mengenai permohonan nikah bawah umur, nikah wali sultan dan pengesahan janda yang tidak disetubuhi (janda berhias). 
7. Wakalah peguam syarie bagi yang menggunakan khidmat peguam syarie.

 * Borang Permohonan Untuk Pihak Menentang Hendaklah Disertakan Satu Lagi Salinan Borang Permohonan Tanpa Afidavit Sokongan Bagi Ditandatangan Bukti Penerimaan

6.    Kes-kes permohonan antaranya adalah seperti berikut:

1.  Borang Tajuk Am. 
2.  Borang Permohonan yang lengkap diisi. * 
3.  Afidavit Sokongan yang ditandatangani dihadapan Pendaftar/Penolong Pendaftar Mahkamah Syariah. 
4. Borang permohonan penceraian.
5. Salinan surat nikah. 
6. Wang pendaftaran secukupnya. 
7. Wakalah peguam syarie bagi yang menggunakan khidmat peguam syarie.

** Bagi Permohonan berpoligami di bawah Seksyen 17 Enakmen Keluarga Islam (Kedah) 1979 hendaklah disertakan dengan perkara-perkara berikut : 

1. Borang Tajuk Am. 
2. Borang Permohonan yang lengkap diisi. * 
3. Afidavit Sokongan yang ditandatangani dihadapan Pendaftar/Penolong Pendaftar Mahkamah Syariah. 
4. Borang permohonan poligami
5. Eksibit-eksibit. *** 
6. Wang pendaftaran secukupnya. 
7. Wakalah peguam syarie bagi yang menggunakan khidmat peguam syarie.

 *** Eksibit-eksibit hendaklah diikrarkan dihadapan Pendaftar/Penolong Pendaftar Mahkamah Syariah.

Bagi kes-kes yang Pihak Kena Tuntut / Pihak Menentang berada di luar Negeri Kedah Darul Aman pihak penuntut/pemohon hendaklah memfailkan Permohonan Penyampaian Diluar Bidangkuasa. Pendaftaran Permohonan ini mengandungi perkara-perkara berikut :

Selepas semua dokumen sempurna dan bayaran pendaftaran kes dibuat, pihak penuntut/pemohon akan diberikan tarikh sebutan kes kali pertama dalam tempoh 30 hari bekerja dari tarikh pendaftaran.

NOTA: PENDAFTARAN KES BOLEH DIBUAT SENDIRI OLEH PEMOHON/PIHAK PENUNTUT ATAU MELALUI KHIDMAT PEGUAM SYARIE BAGI YANG BERKEMAMPUAN ATAU MELALUI KHIDMAT PEGUAM DARI BIRO BANTUAN GUAMAN BAGI YANG KURANG BERKEMAMPUAN.

Faraid ialah cara-cara menyelesaikan masalah pembahagian harta pesaka orang Islam yang ditinggalkan setelah berlakunya sesuatu kematian.

Harta pesaka terbahagi kepada dua iaitu:

• Harta tak alih seperti tanah dan rumah;
• Harta alih seperti kenderaan, barang-barang kemas, saham, wang simpanan, wang KWSP, wang insuran dan sebagainya.

Berikut adalah panduan Pendaftaran Permohonan Perakuan Faraid di Mahkamah-mahkamah Rendah Syariah dalam Negeri Kedah Darul Aman. 
Setiap permohonan perakuan faraid hendaklah disertakan dengan perkara-perkara berikut :

Setelah permohonan didaftarkan pemohon akan diberikan tarikh untuk siasatan ahli-ahli waris. Pemohon hendaklah mengetahui dengan lengkap mengenai perihal si mati serta susunan  waris-waris si mati yang berhak dan pemohon hendaklah hadir ke mahkamah bersama-sama dua orang saksi lelaki untuk siasatan ahli-ahli waris pada tarikh dan masa yang ditetapkan.